Pàrlamaid na h-Alba a’ cur stad sealach air com-pàirteachadh poblach air sgàth Corònabhìoras Covid-19 #gàidhlig

Oifigear Gàidhlig

Tha Pàrlamaid na h-Alba air a ràdh gum bi iad a’ cur stad sealach air gnìomhan com-pàirteachadh poblach agus iad a’ cur prìomhachas air taic do ghnothach pàrlamaideach agus freagairt ri cùis a’ Chorònabhìorais.

Tha na h-atharrachaidhean sin gan dèanamh gus a bhith cinnteach gu bheil a’ Phàrlamaid a’ coileanadh a cuid dhleastanasan deatamach a thaobh reachdas a chur air adhart, cothrom a thoirt do Bhuill beachdan muinntir na h-Alba a riochdachadh agus sgrùdadh a dhèanamh air gnìomhan Riaghaltas na h-Alba, gu sònraichte ann an co-theacsa nàiseanta agus eadar-nàiseanta na freagairt do Covid-19. Tha e cuideachd air na h-atharrachaidhean a dhèanamh gus cunnart do luchd-tadhail agus luchd-obrach a lùghdachadh.

Bho Dhimàirt 17 Màrt, thèid na seirbheisean a leanas a chur dheth:

  • Tachartasan, a’ toirt a-steach Tachartasan is Taisbeanaidhean le Taic Bhall;
  • Cuairtean, a’ toirt a-steach Cuairtean Bhall;
  • Coinneamhan CPG ann an Taigh an Ròid;
  • An cafaidh poblach agus a’ bhùth;
  • Inntrigeadh don togalach airson a’ mhòr-shluaigh Diluain, Dihaoine agus Disathairne;
  • Foghlam a-staigh agus a-muigh agus com-pàirteachadh coimhearsnachd;
  • Cuairtean Oifis Dhàimhean Eadar-nàiseanta a-steach agus a-mach;
  • Siubhal cèin air adhbhar Comataidh.

Tha Taigh an Ròid fhathast fosgailte do luchd-tadhail airson choinneamhan co-cheangailte ri gnothach pàrlamaideach no sgìre-taghaidh.

Bidh na gailearaidhean poblach anns an t-Seòmar agus na Comataidhean fhathast fosgailte nuair a bhios a’ Phàrlamaid na suidhe, ged a thathas a’ brosnachadh a’ phobaill Bidh na gailearaidhean poblach anns an t-Seòmar agus na Comataidhean fhathast ach thathar a’ brosnachadh a’ phobaill a bhith a’ coimhead air-loidhne aig www.scottishparliament.tv.

Gheibhear am fios naidheachd air fad air làrach-lìn na Pàrlamaid (Gàidhlig).

Alasdair

gaidhlig@parliament.scot

 

Greis-gnìomhachas ann am Pàrlamaid na h-Alba #gaidhlig

Oifigear Gàidhlig

Tha Màiri Bell, a tha na h-oileanach aig Sabhal Mòr Ostaig, air greis-gnìomhachais ann am Pàrlamaid na h-Alba an-dràsta. Anns a’ phost seo tha i ag innse dhuinn mu deidhinn agus mun obair aice sa Phàrlamaid.

ERnuzqpWkAAwGzw

Is mise Mairi. Tha mi air greis gnìomhachais le Alasdair agus Marc na h-Oifigearan Leasachaidh Gàidhlig anns a’ Phàrlamaid.

Tha mi a’ dèanamh cùrsa airson bliadhna aig a’ Cholaiste Ghàidhlig anns an Eilean Sgitheanach gus Gàidhlig ionnsachadh.

‘S e ainm na colaiste Sabhal Mòr Ostaig. Tha i na phàirt de dh’Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean. Anns a’ Bheurla tha Sabhal Mòr Ostaig a’ ciallachadh the Big Barn at Ostaig. ‘S e Ostaig an t-àite ann an Slèite anns an Eilean Sgitheanach far a bheil a’ cholaiste.

Nuair a dh’fhosgail a’ cholaiste aig toiseach tòiseachaidh, tha mi a’ smaoineachadh gu robh e ann an sabhal mòr ach a-nis tha e ann an togalaichean spaideil a dhealbhaich Page agus Park, a’ chompanaidh ailtireachd ainmeil ann an Glaschu.

800px-Sabhal_Mor_new_campus

Àrainn Chaluim Chille, Sabhal Mòr Ostaig

Mus deach mi gu Sabhal Mòr bha mi ag obair ann an turasachd. Carson fon ghrèin a rachainn dhan cholaiste airson Gàidhlig ionnsachadh!

Uill tha mi à Ìle. Is toil leam a bhith ann an Ìle nam bheachd chan eil àite nas fheàrr airson a bhith .. mar a tha an t-òran ag ràdh ..Westering home …..and its goodbye to care. Bha ùidh agam a-riamh ann an Gàidhlig ach cha robh Gàidhlig nam theaghlach, uill Gàidhlig aig mo sheanair ach chaochail e mus do rugadh mi.

Rinn mi co-dhùnadh gun toirinn ùine airson a’ Ghàidhlig ionnsachadh agus mu dheireadh tha mi ag ionnsachadh Gàidhlig.  Dh’fhàg mi obair agam aig Pàirc Nàiseanta Loch Laomainn is nan Tròisichean agus thòisich mi ag ionnsachadh Gàidhlig. Tha e duilich is dòcha gu bheil mi beagan ro shean! Ach tha mi air tòrr ionnsachadh agus bhithinn a’ moladh cùrsa le Sabhal Mòr air-loidhne no anns an Eilean Sgitheanach. Tha cùrsaichean goirid an sin cuideachd

Air greis gnìomhachais agam tha mi a’ faighinn eòlas dè an dreuchd a th’ aig oifigear Leasachaidh Gàidhlig agus a’ coimhead air a’ Phlana Ghàidhlig.

Tha mi air buidhnean sgoile agus buidhnean colaisde fhaicinn a’ tadhal air a’ Phàrlamaid agus tha mi air Ceistean dhan Phrìomh mhinistear fhaicinn le taing do Shiùsaidh anns an Sgioba Foghlaim agus tha mi air a bhith ann an Sgoil tro mheadhan na Gàidhlig ann an Cill Mheàrnaig airson seiseasan foghlaim fhaicinn.

Tha an greis-gnìomhachais agam a’ còrdadh rium.

Tha mi air coinneachadh ri mòran dhaoine a tha air a bhith ag obair anns an togalach airson ùine mhòr …. tha mi a’ smaoineachadh gur e àite math a th’ ann airson obair!

Màiri Bell

gaidhlig@parliament.scot

‘Buaidh is piseach’ – Comhdháil faoi Ghaeilge na hAlban #gaidhlig #gaeilge

Oifigear Gàidhlig

Reáchtáil meitheal machnaimh Pharlaimint na hAlban Scotland’s Futures Forum comhdháil faoi Ghaeilge na hAlban ar 6ú Nollaig. Is é ‘Buaidh is piseach – Scotland 2030: Gaelic – what would success look like?’ a b’ainm di.

B’é aidhm ná comhdhála breathnú ar aghaidh ar an áit a d’fhéadfadh agus ba cheart a bheith ag Gaeilge na hAlban in 2030 agus níos faide anonn.

Ós rud é gur thug duine dár lucht labhartha a aitheasc uaidh i nGaeilge, shíl muid go mba mhaith an rud é post blag a scríobh i nGaeilge dár cuid léitheoirí Gaeilge in Albain agus in Éirinn beirt!

Bhí an Ceann Comhairle Cainneach Mac an Taoisigh sa chathaoir agus chuala muid ó mheitheal cainteoirí: An tOllamh Wilson McLeòid (Ollscoil Dhún Éideann); craoltóir, iriseoir agus ceoltóir Màiri Anna NicUalraig agus An tOllamh Tadhg Ó hIfearnáin (Coláiste na hOllscoile, Gaillimh).

Más rud é nach raibh tú i láthair, is féidir leat breathnú ar na léachtaí agus ar thráth na gceist atá le fáil ar líne anois.

Físeán de na himeachtaí sa dá Ghaeilge):

Físeán de na himeachtaí le leagan Béarla:

Ina dhiaidh seo bhí ceardlanna ar siúl agus, cé nár taifeadadh iad seo, beidh tuarascáil lán scríofa faoin gcomhdháil á cur i dtoll a chéile againn go luath amach anseo ina mbeidh na tuairimí agus na moltaí ar fad.

Anseo thíos roinnt de na príomhphointí a rinneadh sna ceardlanna:

  • Is maith an deis a fháil teacht le chéile mar phobal le ceisteanna a théann i bhfeidhm ar Ghaeilge na hAlban a phlé – ní tharlaíonn sé seo minic go leor.
  • Tá sé tábhachtach go ndéanfar Gaeilge na hAlban a normalú i seirbhísí, i bpolasaí agus i straitéis i bpobail Ghaelachas.
  • Tá gá le hionaid ina mbeidh daoine in ann feidhm a bhaint as Gaeilge na hAlban agus chualathas go raibh moil Ghaelacha riachtanach i bpobail thraidisiúnta Ghaelacha (mar shampla, Cnoc Soilleir in Uibhist) agus i gcathracha ar nós Glaschú, Dún Éideann agus Inbhear Nis.
  • Tá forbairt eacnamaíoch thar a bheith tábhachtach do na pobail Ghaelacha ach tá sé bunriachtanach amach is amach go gcuirfear Gaeilge na hAlban ag croí tionscnamh forbartha eacnamaíochta. Ia maith a d’fhéadfadh forbairt eacnamaíoch nach dtugann tús áite do Ghaeilge na hAlban dochar seachas maitheas a dhéanamh don teanga.
  • Tá na pobail i gcroílár fhorbairt na teanga ach teastaíonn tacaíocht, maoiniú agus treorú ón taobh amuigh uathu freisin, ón Rialtas, ó na hollscoileanna agus ó ghrúpaí eile poiblí, deonacha agus príobháideacha leis an mbeart a dhéanamh. Teastaíonn cumhacht breise ó na pobail le cabhrú leo leis seo.
  • Tá an teaghlach ríthábhachtach agus níl aon rud chomh tábhachtach don teanga le seachadadh ó ghlúin go glúin.
  • Tá oideachas Gaeilge thar a bheith tábhachtach agus ba cheart é a fhorbairt agus a leathnú, le breis tacaíochta agus múinteoirí. Níor cheart dúinn a bheith ag súil, áfach, go dtiocfaidh feabhas ar scéal na Gaeilge trí oideachas amháin. Tá deiseanna taobh amuigh den scoil ag teastáil freisin.
  • Tá féiniúlacht tábhachtach don teanga. Caithfidh muintir na hAlban i gcoitinne a bheith níos mothálaí faoin teanga agus tá infheictheacht agus inchloisteacht tábhachtach le haghaidh seo. Tá gá le gníomh le feabhas a thabhairt ar mhisneach Gaeilgeoirí – an dá rud cainteoirí dúchais agus daltaí Gaeilge chun úsáid agus seachadadh ó ghlúin go glúin a spreagadh.

Níl anseo ach achoimre sciobtha – beidh i bhfad níos mó inár dtuarascáil dheireanach a fhógróidh muid anseo agus ar na meáin shóisialta a luaithe agus a bheidh sí curtha i gcrích.

Tá físeán gearr déanta againn le roinnt de na príomhphointí a ardaíodh. Seo an leagan i nGaeilge na hAlban:

Agus seo an leagan i mBéarla:

Má tá tuairimí ar bith agat ar aon rud a ardaíodh ag an gcomhdháil, cuir scéala chugainn ar Twitter leis an haischlib #Alba2030 nó ag an seoladh ríomhphost anseo thíos.

Alasdair MacCaluim

gaidhlig@parliament.scot